Konya Şeker Seydibey’de Atıksu Arıtma ve Biyogaz Sistemini Nasıl Entegre Ettik?
Konya Şeker Seydibey Kampüsü; dondurulmuş parmak patates, soğan halkası, patates kroketi ve patates nişastası üretiminin yanı sıra biyogaz üretimi ve doğal depolama gibi farklı süreçleri bir araya getiren entegre bir üretim yapısına sahip.
Bu ölçekte bir gıda üretim tesisinde suyun yönetimi kadar, üretim sırasında ortaya çıkan yüksek organik yüklü atıksuların ve organik atıkların nasıl değerlendirildiği de önemli.
Seydibey’de hayata geçirdiğimiz Atıksu Arıtma ve Biyogaz Tesisi, atıksu arıtımı, organik atık yönetimi ve biyogazın enerji kaynağı olarak değerlendirilmesini aynı sistem kurgusu içerisinde buluşturuyor.
Buradaki mühendislik yaklaşımının odağında yalnızca atıksuyu arıtmak değil; farklı organik akışları uygun proseslerle yönetmek ve ortaya çıkan değeri mümkün olduğunca yeniden üretim sistemine kazandırmak bulunuyor.
Projenin ölçeği nedir?
Seydibey Atıksu Arıtma ve Biyogaz Tesisi’nde atıksu debisi 7.200 m³/gün.
Atıksu için verilen KOİ değeri 2.630 mg/L.
Sistemin proses çıktıları arasında ise:
20.400 m³/gün biyogaz
200 m³/gün anaerobik kompost
380 m³/gün sıvı digestat
yer alıyor.
Bu veriler, Seydibey’deki yapının yalnızca bir atıksu arıtma hattından oluşmadığını gösteriyor. Atıksu arıtımı ve organik atıkların değerlendirilmesi, aynı sistemin birbirini tamamlayan parçaları olarak ele alınıyor.
Sistem nasıl çalışıyor?
Seydibey’de hayata geçirdiğimiz sistem farklı proses ünitelerini bir araya getiriyor:
-
Fiziksel arıtma üniteleri
-
UASB reaktörlü anaerobik arıtma üniteleri
-
Aerobik arıtma üniteleri
-
Organik atık çürütme ünitesi
-
Çamur susuzlaştırma üniteleri
-
Biyogaz desülfürizasyon ve şartlandırma üniteleri
-
Kimyasal hazırlama ve dozlama üniteleri
Atıksu hattında temel proses sıralaması:
Fiziksel arıtma → UASB anaerobik arıtma → aerobik arıtma
şeklinde ilerliyor.
Sistemde ayrıca organik atıkların anaerobik olarak değerlendirildiği organik atık çürütme ünitesi bulunuyor.
Ortaya çıkan biyogaz, desülfürizasyon ve şartlandırma proseslerinin ardından fabrikanın kazan dairesinde enerji kaynağı olarak kullanılıyor.
Böylece atıksu arıtımı, organik atık yönetimi ve enerji kullanımı birbirinden bağımsız süreçler olmaktan çıkıyor; aynı tesis kurgusu içerisinde birbirini tamamlıyor.
UASB anaerobik arıtma sistemde hangi rolü üstleniyor?
Gıda sanayi atıksularında organik yük, arıtma prosesinin tasarımında belirleyici parametrelerden biri.
UASB (Upflow Anaerobic Sludge Blanket), organik içerikli atıksuların oksijensiz ortamda biyolojik olarak arıtılmasında kullanılan anaerobik reaktör teknolojilerinden biri.
Anaerobik koşullarda mikroorganizmalar organik maddeleri parçalayarak atıksudaki organik yükün azaltılmasını sağlar. Bu biyolojik dönüşüm sırasında biyogaz oluşur.
Seydibey’de UASB reaktörü, atıksu arıtma hattının anaerobik kademesini oluşturuyor.
Ancak sistemdeki 20.400 m³/gün biyogaz değerini yalnızca atıksuya veya UASB reaktörüne bağlamıyoruz. Çünkü sistemde UASB anaerobik atıksu arıtma hattının yanı sıra ayrı bir organik atık çürütme ünitesi de bulunuyor.
Patates üretiminden kaynaklanan organik atıkların biyogaz sisteminde değerlendirilmesi, Seydibey’deki entegre yapının önemli bir parçası.
Bu nedenle sistemin teknik kurgusunu şöyle okumak daha doğru:
Atıksu arıtılıyor, organik atıklar değerlendiriliyor ve biyogaz enerji kaynağı olarak yeniden üretime kazandırılıyor.
Sistemin proses çıktıları neler?
Seydibey’de anaerobik proseslerin çıktısı yalnızca biyogaz değil.
Sistemin belirtilen proses çıktıları:
Biyogaz: 20.400 m³/gün
Anaerobik kompost: 200 m³/gün
Sıvı digestat: 380 m³/gün
Biyogaz, enerji geri kazanımının doğrudan parçası olarak fabrikanın kazan dairesinde kullanılıyor.
Anaerobik kompost ve sıvı digestat da sistemin proses çıktıları arasında yer alıyor.
Biyogaz üretime nasıl geri kazandırılıyor?
Seydibey’de elde edilen biyogaz fabrikanın kazan dairesinde enerji kaynağı olarak kullanılıyor.
Biyogaz Tesisi, Seydibey Dondurulmuş Parmak Patates Üretim Tesisi’nin enerji ihtiyacının yaklaşık %25’ini karşılıyor.
Bu bağlantı sistemin en önemli özelliklerinden biri.
Çünkü proses biyogazın elde edilmesiyle sona ermiyor. Organik akışların değerlendirilmesi sonucunda elde edilen enerji yeniden üretim altyapısına dönüyor.
Süreci şöyle özetleyebiliriz:
Organik akışlar
→ anaerobik dönüşüm
→ biyogaz
→ desülfürizasyon ve şartlandırma
→ kazan dairesi
→ üretim
Bu entegrasyon, çevre altyapısının üretim altyapısından ayrı değil, üretim sisteminin bir parçası olarak ele alınabileceğini gösteriyor.
Gıda sanayinde atıksu arıtımı ve biyogaz neden birlikte ele alınmalı?
Her endüstriyel atıksu aynı özelliklere sahip değil. Atıksu karakteri, debisi ve organik yükü kullanılacak arıtma teknolojisinin belirlenmesinde doğrudan rol oynuyor.
Gıda sanayinde yüksek organik içerikli atıksular ve organik üretim atıkları söz konusu olduğunda ise yalnızca bertaraf perspektifiyle hareket etmek, bu akışların taşıdığı potansiyelin gözden kaçmasına neden olabilir.
Uygun proses tasarımıyla;
atıksu arıtımı,
organik atık yönetimi,
anaerobik dönüşüm,
biyogaz elde edilmesi ve
enerji geri kazanımı
aynı mühendislik yaklaşımı içerisinde ele alınabilir.
Seydibey projesi de bu entegrasyonun endüstriyel ölçekteki somut uygulamalarından biri.
Seydibey projesi döngüsel ekonomi açısından ne ifade ediyor?
Döngüsel ekonomi yalnızca geri dönüşümden ibaret değil.
Temel yaklaşım, üretim sırasında ortaya çıkan kaynakların mümkün olduğunca sistem içerisinde tutulması ve yeniden değer yaratabilecek akışların değerlendirilmesi.
COP31 İklim Terminolojisi Rehberi’nde de döngüsel ekonomi, doğrusal “al–üret–at” modeline alternatif olarak kaynakların mümkün olduğunca uzun süre kullanımda tutulmasını ve atığın yeniden değer yaratacak şekilde değerlendirilmesini esas alan bir model olarak tanımlanıyor.
Seydibey’de bunun teknik karşılığı somut:
Üretimden kaynaklanan organik akışlar anaerobik proseslerde değerlendiriliyor; elde edilen biyogaz ise yeniden tesisin enerji sisteminde kullanılıyor.
Bu nedenle Seydibey Atıksu Arıtma ve Biyogaz Tesisi’ni yalnızca bir arıtma uygulaması olarak değil; atıksu arıtımı, organik atık yönetimi ve enerji geri kazanımını aynı mühendislik yaklaşımı içerisinde buluşturan entegre bir sistem olarak ele alıyoruz.
Artaş olarak endüstriyel su ve atıksu yönetiminde yaklaşımımız da bu bütünlüğe dayanıyor: yalnızca arıtmak değil, proses içerisinde geri kazanılabilecek değeri de mühendislik çözümünün bir parçası haline getirmek.
Seydibey Atıksu Arıtma ve Biyogaz Tesisi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Seydibey Atıksu Arıtma ve Biyogaz Tesisi’nin atıksu debisi nedir?
Sistemin atıksu debisi 7.200 m³/gündür.
Atıksu için verilen KOİ değeri nedir?
KOİ değeri 2.630 mg/L’dir.
Seydibey’de ne kadar biyogaz elde ediliyor?
Sistem çıktıları arasında 20.400 m³/gün biyogaz yer alıyor.
Seydibey’de hangi temel prosesler kullanılıyor?
Sistem; fiziksel arıtma, UASB anaerobik arıtma, aerobik arıtma, organik atık çürütme, çamur susuzlaştırma, biyogaz desülfürizasyon ve şartlandırma ile kimyasal hazırlama ve dozlama ünitelerinden oluşuyor.
Biyogaz nerede kullanılıyor?
Elde edilen biyogaz fabrikanın kazan dairesinde enerji kaynağı olarak kullanılıyor.
Biyogaz tesisinin üretime katkısı nedir?
Biyogaz Tesisi, Seydibey Dondurulmuş Parmak Patates Üretim Tesisi’nin enerji ihtiyacının yaklaşık %25’ini karşılıyor.
Sistemin biyogaz dışındaki proses çıktıları neler?
Sistem çıktıları arasında 200 m³/gün anaerobik kompost ve 380 m³/gün sıvı digestat da bulunuyor.
